26 mei, dat is kiezen voor een sterk én sociaal Europa

In Europa zijn vandaag 240 miljoen mensen aan het werk. Meer dan ooit voorheen! En dat in een wereld in volle verandering.... Onze toekomst bepalen we zelf, dat kunnen we door in Europa samen te werken en iedereen, elke Europese burger democratische inspraak en kansen te geven. Dit filmpje wil daarvan een mooie emotionele getuigenis bieden

26 mei, dat is kiezen voor een sterk én sociaal Europa

Op 18 september 2018 : "Europa voor de burger"-conferentie in de Thomas More hogeschool te Mechelen in het kader van het VOTE-project.

Verkiezingen - Vote - Wahl: burgerparticipatie in de EU.

 “Europa-voor-de-burger”- programma Strand 2 Measure 2.2. Stedenpartnerschap, “Bürgerbeteiligung für Europa – Europawahl und die Zukunft Europas aktiv gestalten” met als projectnummer: 601182. Dit project is goedgekeurd door EACEA in juli 2018 en wordt gecoördineerd door Recht in Europa EV uit Jena (D).

Goedgekeurd en gefinancierd door EACEA, onder het nr.601182.

Korte beschrijving van het project

 “Burgerparticipatie bij de verkiezingen voor het stedelijk en Europees beleid”

In dit project worden de besluitvormingsprocessen op gemeentelijk, nationaal en Europees niveau ter discussie gesteld. Bedoeling is de kennis over de verschillende vormen van burgerparticipatie te verbeteren. Het blijft belangrijk dat burgers actief betrokken worden bij het vormgeven van de democratie. Doel van het project is na te gaan hoe momenteel de lokale, nationale en Europese identiteit bij de burgers aangevoeld en gevormd wordt.

Met vier internationale conferenties, respectievelijk in Mechelen, Pleven, Athene en Jena, zal dit project zowel een transnationale Europese als lokale dimensie in zich dragen. Elke conferentie zal gepaard gaan met bevragingen van burgers, met online activiteiten en zo mogelijk met een radio- of TV-uitzending.

We willen hiermee heel bijzonder ook mensen aanspreken die niet of liever niet naar de stembus gaan en/of Eurosceptisch zijn. Zoveel mogelijk zullen deze conferenties ook intercultureel zijn en bijdragen tot tolerantie en Europese identiteit. Thema’s eigen aan de gaststad of gastland komen aan bod waarbij aan de ene zijde op de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 en anderzijds op de in 2019 geplande Europese verkiezingen zal gefocust worden.

Op elke conferentie komen de vele vormen van burgerparticipatie aan bod tijdens een voorafgaande lezing gevolgd door vraag en antwoord en een debat waarin de kiesgerechtigde burgers hun wensen en verlangens besproken zien.

In totalitaire regimes hadden vrijheid en burgerparticipatie geen enkele waarde. Daarom is de uitwisseling van ideeën hieromtrent bij de conferenties die zullen plaatshebben in het voormalige Oost-Europa (Jena, Dresden, Pleven) van een bijzondere betekenis. Het project hoopt met zijn activiteiten dan ook het samenhorigheidsgevoel in het Europa van de 27 lidstaten te vergroten en de vormen van effectieve burgerparticipatie zoals die in stedelijke contexten in West-Europa zijn gegroeid ( in het bijzonder in de Mechelse context) zeer breed bekend te maken.  Zie www.sambucusforum.be

 

België: over de gemeente- en provincieraadsverkiezingen

+

Waarvoor stemmen we eigenlijk?

Op 14 oktober 2018 werden verkiezingen gehouden voor de gemeente- en de provincieraden. Deze organen staan in voor het dagelijks bestuur van een gemeente of provincie. De gemeenteraad wordt hierbij geholpen door het schepencollege en de burgemeester, de provincieraad door de deputatie en de provinciegouverneur.
 

Wie mag stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen?

Belgen – Er is een stemplicht voor alle Belgen die op 14 oktober 2018 minstens 18 jaar oud zijn. Daarnaast geldt een inschrijvingsvoorwaarde: je moest voor 1 augustus 2018 ingeschreven zijn in het bevolkingsregister van je gemeente. Sommige mensen mogen (tijdelijk) niet stemmen: beschermde personen die uitdrukkelijk onbekwaam verklaard werden om hun politieke rechten uit te oefenen, geïnterneerden en personen die door een veroordeling ontzet of uitgesloten werden van het kiesrecht.

Niet-Belgen - Buitenlanders kunnen stemmen voor de gemeente- en districtsraadsverkiezingen, maar niet voor de provincieraad of de rechtstreekse OCMW-verkiezingen. Om te mogen stemmen moeten niet-Belgen voldoen aan dezelfde voorwaarden als Belgische kiezers. Daarnaast moest je voor 1 augustus 2018 een aanvraag indienen om ingeschreven te worden op de kiezerslijst. Zo’n aanvraag is niet nodig voor niet-Belgen die al gestemd hadden bij een vorige verkiezing. Niet-Belgen uit een land buiten de EU moeten bovendien kunnen bewijzen dat zij al vijf jaar onafgebroken in België verblijven.+

Moet ik gaan stemmen?

Ja: er geldt in België een stemplicht voor alle stemgerechtigde Belgen ouder dan 18 jaar. Concreet ben je verplicht om naar het stembureau te gaan, het stemhokje binnen te stappen, een stem uit te brengen en je stembiljet in de stembus te stoppen. Dit wil niet zeggen dat je voor een bepaalde lijst of kandidaat moet stemmen: je kan ook een blanco stem uitbrengen. Niet-Belgen hebben in bepaalde gevallen wel stemrecht, maar geen stemplicht.

Wie niet gaat stemmen, wordt genoteerd als afwezige kiezer en riskeert een geldboete van 30 tot 60 euro. Weiger je een tweede keer om te gaan stemmen, dan wordt de boete opgetrokken naar 60 tot 150 euro. Hardleerse niet-kiezers die in een periode van 15 jaar vier verkiezingen missen zonder goede reden, kunnen 10 jaar van de kiezerslijst geschrapt worden. In praktijk blijven afwezige kiezers ongestraft, omdat de vervolging hiervan geen prioriteit is voor het parket.+

Wat gebeurt er met mijn blanco stem?

Een blanco stem wordt op dezelfde manier behandeld als een ongeldige stem: ze wordt niet meegerekend in het eindresultaat. Blanco stemmen worden dus niet, zoals sommige mensen denken, automatisch toegevoegd aan het stemcijfer van de grootste lijst. Toch komt een blanco stem onrechtstreeks de grootste partij ten goede. Blanco en ongeldige stemmen resulteren er immers niet in dat corresponderende zetels vrijgehouden worden. De ‘lege’ zetels worden verdeeld tussen de lijsten op basis van het aantal stemmen dat die lijst haalde. Dit bevoordeelt in de eerste plaats de grootste partijen.

Hoewel je een blanco stem kan zien als een subtiele uiting van burgerlijke ontevredenheid, steun je dus onrechtstreeks toch de meerderheid.

Waar en wanneer moet ik gaan stemmen?

Waar – De gemeente stelt de kiezerslijst samen op basis van de inwoners die op 1 augustus 2018 ingeschreven waren. Wie na 1 augustus naar een andere gemeente is verhuisd, moet nog één keer in zijn oude gemeente gaan stemmen. Je komt dan wel in aanmerking voor een terugbetaling van je reiskosten. Ten laatste twee weken voor de verkiezingen ontvang je een oproepingsbrief. Deze brief vermeldt het stembureau waar je je stem kan uitbrengen.
 Wanneer – Stembureaus waar je stemt met pen en papier zijn geopend van 8 uur tot 13 uur. Stembureaus waar je digitaal kan stemmen blijven iets langer open: van 8 uur tot 15 uur+

Hoe zit het met volmachten?

Wie mag een volmacht geven? Als je zelf niet in staat bent om te stemmen, kan een andere kiezer dit in jouw naam doen. Je moet een goede reden hebben om te stemmen bij volmacht: medische redenen, beroeps-, dienst- of studieredenen, religieuze overtuiging, een gevangenisstraf of een tijdelijk verblijf in het buitenland. Ook schippers, marktkramers en kermisreizigers kunnen een volmacht geven.

Hoe geef ik een volmacht? Je hebt twee documenten nodig om een volmacht te geven: een attest dat de specifieke reden bewijst waarom je niet zelf kan stemmen (bijvoorbeeld een doktersbriefje) en het volmachtformulier A95. Het volmachtformulier moet ingevuld en ondertekend worden. De volmachtdrager brengt jouw stem uit in het stembureau dat op jouw oproepingsbrief staat. Daarvoor zijn deze documenten nodig: het volmachtformulier, het attest, de identiteitskaart van de volmachtdrager, zijn eigen oproepingsbrief en jouw oproepingsbrief. De volmachtdrager moet daarna uiteraard ook nog steeds zelf gaan stemmen in zijn eigen stembureau.+

Hoe breng ik een geldige stem uit op papier?

  1. In het stemhokje zie je per partij een lijst met kandidaten. Als je akkoord gaat met de volgorde waarin de kandidaten op de lijst staan, dan kan je een lijststem uitbrengen door het bolletje bij de partijnaam in te kleuren. Je stemt dan voor de hele partij, niet voor een specifieke kandidaat.

    Stemmen voor een specifieke kandidaat kan door het bolletje naast zijn of haar naam in te kleuren. Dit is een voorkeurstem. Je kan meerdere voorkeurstemmen uitbrengen, maar enkel voor kandidaten binnen dezelfde lijst. Ten slotte kan je ook een lijststem combineren met één of meer voorkeurstemmen.

    Je stemmen moeten altijd binnen één lijst blijven, anders is je stem ongeldig. Daarnaast is het verboden om de vorm of de afmeting van je stembiljet te veranderen, bijvoorbeeld door het te scheuren of te vouwen. Je mag je stembiljet bovendien niet herkenbaar maken door erop te schrijven, te tekenen of woorden te doorstrepen.+

Hoe breng ik een geldige stem uit op een stemcomputer?

In bepaalde gemeenten stem je niet met pen en papier, maar via een stemcomputer. De computer toont eerst de lijsten voor de gemeenteraad, daarna eventueel die van de districtsraad of de OCMW-raad, en als laatste de lijsten voor de provincieraad. Tijdens het stemmen voor een bepaalde verkiezing kan je altijd een stap terug. Zodra je je keuze bevestigd hebt, is je stem officieel uitgebracht. De computer gaat dan over naar de volgende verkiezing. Het is dan niet meer mogelijk je stem te veranderen door terug te klikken.

Hoe wordt de volgorde van de lijsten en kandidaten bepaald?

  1. Elke lijst krijgt een lijstnummer. Dit lijstnummer bepaalt de volgorde van de verschillende lijsten op het stembiljet. Grote partijen hebben meestal een beschermde lijstnaam en een gemeenschappelijk volgnummer. Dit volgnummer wordt bepaald via loting, en geldt voor elke gemeentelijke lijst van die partij. Daarna worden de volgnummers geloot van de lijsten zonder beschermde naam, bijvoorbeeld van lokale partijen.

    Elke partij die meedoet aan de verkiezingen maakt een lijst met kandidaten. De volgorde van die kandidaten heeft veel invloed op hun verkiesbaarheid. Wie bovenaan staat, maakt de grootste kans om verkozen te worden. Er bestaat geen officiële procedure om deze volgorde te bepalen, maar er moeten evenveel mannen als vrouwen op de lijst staan, en de eerste twee kandidaten mogen niet van hetzelfde geslacht zijn. Verder zijn de partijen vrij om de volgorde te kiezen.

Wie telt de stemmen?

In gemeenten waar met pen en papier gestemd wordt, worden de stemmen geteld door het telbureau. Een telbureau bestaat uit een voorzitter, een secretaris en twee tot vier bijzitters. De voorzitter en de bijzitters worden door de plaatselijke vrederechter aangewezen uit een lijst. Deze lijst wordt opgesteld door het college van burgemeester en schepenen, en bevat kiesgerechtigde personen uit bepaalde beroepsgroepen, zoals rechters, advocaten en leerkrachten. De secretaris wordt benoemd door de voorzitter, en moet geen bijzonder beroep uitoefenen.+

Hoe worden de zetels verdeeld?

Niet elke gemeenteraad heeft even veel zetels: het aantal zetels hangt af van het aantal inwoners. Om te weten hoeveel zetels een lijst krijgt, berekenen we eerst het stemcijfer. Dit is het totaal van de geldige stemmen (zowel lijst- als voorkeurstemmen) die een lijst behaald heeft. Vervolgens verdelen we de zetels op basis van het systeem Imperiali. Dit doen we door het stemcijfer van elke lijst achtereenvolgens te delen door 2, 3, 4, 5, … De hoogste quotiënten winnen een zetel. We gaan door met delen tot alle zetels verdeeld zijn.

______________